بوده است . چنان كه در كتاب سفر السعادة آمده رسول اكرم ( ص ) منادى را فرستاد تا در بازارها ، محله‌ها و كوچه‌هاى مكّه جار بزند : آگاه باشيد كه زكات فطريه بر همهء مردان و زنان مسلمان واجب است . « 1 » البته اين مطلب را به لحاظ شرايط حاكم در مكّه و حساسيت اوضاع مسلمانان در آن روزگار بعيد مىدانيم . 5 . تشريع روزه مىگويند : روزه ماه رمضان در سال دوم هجرت در مدينه واجب شد ، « 2 » هنگامى كه آيات 183 - 185 سورهء بقره ( 2 ) فرود آمد ؛ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . . . شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ . اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ؛ روزه بر شما مقرر شده است ، همان گونه كه بر كسانى كه پيش از شما ( بودند ) ، مقرّر شده بود ، باشد كه پرهيزگارى كنيد . . . ماه رمضان ( همان ماه ) است كه در آن قرآن فرو فرستاده شده است ؛ ( كتابى ) كه مردم را راهبر ، و ( متضمّن ) دلايل آشكار هدايت ، و ( ميزان ) تشخيص حق از باطل است . پس هر كس از شما اين ماه را درك كند ، بايد آن را روزه بدارد . مطابق نقل قمى پيش از وجوب روزه ماه رمضان ، مردم برخى روزها را روزه مىگرفتند . « 3 » حلبى بيان مىكند كه پيش از وجوب روزه ماه رمضان ، پيامبر ( ص ) و صحابه سه روز ايام البيض يعنى : روزهاى سيزدهم ، چهاردهم و

--> ( 1 ) . سيره حلبى ، 2 / 136 . ( 2 ) . البداية و النهايه ، 3 / 254 . ( 3 ) . تفسير قمى ، 1 / 65 .